Κατευθυντήριες Γραμμές για τον Διαμοιρασμό Λύσεων Διαλειτουργικότητας (Guidelines on Sharing Interoperability Solutions)

Το Συμβούλιο για τη Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Board) ενέκρινε, στις 19 Μαΐου 2026, τις Κατευθυντήριες Γραμμές για τον Διαμοιρασμό Λύσεων Διαλειτουργικότητας (Guidelines on Sharing Interoperability Solutions). Πρόκειται για έναν οδηγό που υποστηρίζει τους δημόσιους οργανισμούς στον διαμοιρασμό και την επαναχρησιμοποίηση λύσεων διαλειτουργικότητας, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στην Πράξη για τη Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Act). 

Οι Κατευθυντήριες Γραμμές καταγράφουν τις βασικές επιλογές που διαθέτουν οι δημόσιοι  φορείς  ως προς τη δημοσίευση, την προσαρμογή και τον διαμοιρασμό λύσεων, καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με τον επιμερισμό κόστους, τη διαχείριση αδειών χρήσης κ.ά. Παράλληλα, συνοδεύονται από υποστηρικτικό υλικό, όπως μελέτες περιπτώσεων (case studies),  καλές πρακτικές και εκπαιδευτικό υλικό. Επιπλέον, παρέχουν καθοδήγηση για την αποτελεσματική ενσωμάτωση της διαλειτουργικότητας στις δημόσιες προμήθειες. 

Οι έξι βασικές διαδρομές  

Οι Κατευθυντήριες Γραμμές οργανώνονται σε έξι διαδρομές (pathways)  και καλύπτουν τον πλήρη κύκλο ζωής μιας λύσης διαλειτουργικότητας. Οι οργανισμοί καλούνται αρχικά να εξετάσουν αν ισχύει το πλαίσιο διαμοιρασμού (Άρθρο 4) και να επιλέξουν την κατάλληλη διαδρομή ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση. Πιο συγκεκριμένα: 

• Διαδρομή 1: Προτεραιότητα σε λύσεις χωρίς περιοριστικούς όρους αδειοδότησης (Άρθρο 4(6)) 

• Διαδρομή 2: Δημοσίευση λύσεων διαλειτουργικότητας μέσω της Πύλης για τη Διαλειτουργική Ευρώπη ή συνδεδεμένων πυλών, καταλόγων και αποθετηρίων (Άρθρο 4(3)) 

• Διαδρομή 3: Άμεσος διαμοιρασμός λύσεων διαλειτουργικότητας κατόπιν αιτήματος (Άρθρο 4(1)) 

• Διαδρομή 4: Διαμοιρασμός προσαρμοσμένων λύσεων διαλειτουργικότητας (Άρθρο 4(4)) 

• Διαδρομή 5: Συμφωνίες επιμερισμού κόστους για μελλοντικές εξελίξεις λύσεων διαλειτουργικότητας (Άρθρο 4(5)) 

• Διαδρομή 6: Διασύνδεση πυλών, καταλόγων και αποθετηρίων με την Πύλη για τη Διαλειτουργική Ευρώπη (Άρθρο 8(4)) 

Οι διαδρομές βοηθούν τους οργανισμούς να επιλέξουν τον σωστό τρόπο διαμοιρασμού ανάλογα με το στάδιο και τον τύπο της λύσης. 

Στην Πύλη για τη Διαλειτουργική Ευρώπη διατίθενται δύο εκδόσεις των Κατευθυντήριων Γραμμών:  

• η σύντομη έκδοση:  πρακτική, εύχρηστη και συνοπτική έκδοση που προορίζεται για καθημερινή εφαρμογή, 

• η  εκτεταμένη έκδοση: χρήσιμη για αναλυτική πληροφόρηση αναφορικά με το νομικό, οργανωτικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Αναλύει τις κύριες ιδέες και δίνει οργανωτικές οδηγίες μαζί με πρακτικά παραδείγματα.  

Επίσης, συνοδεύονται από επιπλέον υλικό με συμπληρωματικά σενάρια υλοποίησης, τα οποία παρουσιάζουν πιθανές εφαρμογές όπως:  

• πολυεθνικά πιλοτικά έργα,  

• διαλειτουργικότητα σε δημόσιες υπηρεσίες με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI),  

• διαμοιρασμός για την αντιμετώπιση κρίσεων κ.ά.  

Τα σενάρια αυτά ενισχύουν τη διασυνοριακή συνεργασία και την εφαρμογή των βασικών αρχών διαλειτουργικότητας. 

Ο ρόλος των Δημοσίων Συμβάσεων 

Από τα σημαντικότερα στοιχεία των Κατευθυντηρίων Γραμμών είναι η αναφορά στις Δημόσιες Συμβάσεις, καθώς ο ρόλος των προμηθειών είναι κρίσιμος για τη διαλειτουργικότητα. 

Πιο συγκεκριμένα:  

• Καταδεικνύεται πώς οι επιλογές κατά τη διαδικασία προμηθειών επηρεάζουν τη μελλοντική χρήση, επαναχρησιμοποίηση και βιωσιμότητα των λύσεων. 

• Επισημαίνεται ο ρόλος του Συμβουλίου για τη Διαλειτουργική Ευρώπη στην προώθηση βέλτιστων πρακτικών.  

• Τονίζεται ότι η ενσωμάτωση της διαλειτουργικότητας από την αρχή μειώνει, μεταξύ άλλων, τον διπλασιασμό εργασιών. 

• Τονίζεται η σημασία της αποφυγής του φαινομένου εγκλωβισμού σε προμηθευτή (vendor lock-in). 

Οι Κατευθυντήριες Γραμμές αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ψηφιακής συνεργασίας στην ΕΕ,  την ανάπτυξη επαναχρησιμοποιήσιμων λύσεων, τη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας και τη δημιουργία ενός πιο ανοικτού και διαλειτουργικού δημόσιου τομέα. 

Πηγή:  Guidelines on Sharing Interoperability Solutions | Interoperable Europe Portal