Οι δημόσιες διοικήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πλέον τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα διαλειτουργικότητας (interoperability regulatory sandboxes), τα οποία είναι σχεδιασμένα να επιταχύνουν τη διασυνοριακή ψηφιακή καινοτομία. Τα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα διαλειτουργικότητας επιτρέπουν τη δοκιμή καινοτομιών σε πραγματικές συνθήκες. Ορισμένα έργα μπορεί να εστιάσουν στην εφαρμογή υφιστάμενων πολιτικών της ΕΕ, ενώ άλλα στη δημιουργία νέων ρυθμιστικών πλαισίων.
Στο πλαίσιο του Κανονισμού για τη Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Act) και με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1420 της 17ης Ιουλίου 2025, ο οποίος θεσπίζει κανόνες για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/903 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τίθεται πλέον σε ισχύ το πλαίσιο, ώστε οι δημόσιες αρχές να μπορούν να δοκιμάζουν από κοινού νέες ψηφιακές λύσεις με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Τα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα διαλειτουργικότητας συμβάλλουν στην απλοποίηση πολύπλοκων νομικών διαδικασιών και επιτρέπουν την πρακτική πειραματική εφαρμογή, συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται στενά με τους βασικούς στόχους του Κανονισμού για τη Διαλειτουργική Ευρώπη, φέρνοντας τις νομικές, οργανωτικές, σημασιολογικές και τεχνικές διαστάσεις σε έναν κοινό διάλογο.
Ο Εκτελεστικός Κανονισμός θέτει το βασικό πλαίσιο για την έναρξη και τη λειτουργία των ρυθμιστικών δοκιμαστικών περιβάλλοντων διαλειτουργικότητας. Περιλαμβάνει έναν πρακτικό κατάλογο ελέγχου για να βοηθήσει τις διοικήσεις να οργανώσουν τη συνεργασία τους. Οι βασικές προϋποθέσεις για τα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα διαλειτουργικότητας είναι:
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα διαλειτουργικότητας δεν αποτελούν χρηματοδοτικά εργαλεία, ούτε ακολουθούν σταθερά χρονοδιαγράμματα υποβολής αιτήσεων. Κάθε πρωτοβουλία πρέπει να ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της Πύλης για τη Διαλειτουργική Ευρώπη (Interoperable Europe Portal), η οποία λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος πληροφόρησης. Στην ειδική πλατφόρμα για τα ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα, οι συμμετέχοντες μπορούν να βρουν οδηγίες, να συμμετέχουν σε φόρουμ και να αποκτούν πρόσβαση σε σχετικό υλικό και στα αποτελέσματα των δοκιμών. Επιπλέον, κάθε ρυθμιστικό δοκιμαστικό περιβάλλον οφείλει να υποβάλλει αναφορές για τα ενδιάμεσα και τελικά αποτελέσματά του, τα οποία θα συζητιούνται από το Συμβούλιο της Διαλειτουργικής Ευρώπης (Interoperable Europe Board).
Με το νομικό πλαίσιο πλέον σε ισχύ, το ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα είναι έτοιμα – και οι δημόσιες διοικήσεις σε όλη την Ευρώπη καλούνται να συνεργαστούν για την επίτευξη της διασυνοριακής ψηφιακής καινοτομίας.
